Rojava: Nûnertiya tifaqa kurdan

 
Rojava: Nûnertiya tifaqa kurdan

War Botan

28 Çile 2026, 09:32                   • 1 deqe xwendin

Di vê pêvajoya şerê parastina rêmeta kurdan û Rojava de, bi dilsojiya wendahiyên me re du tiştên ji bo pêşerojeke baş bên avakirin derketin holê; yek, şervanî û rûmetdariya kurdan, du jî tifaqa nav kurdan. Şerê Rojava hemû ol û mezheb û partiyên kurdan li qadan gihandin hev û kirin yek. Bi hev re herikîna qadan re, dilê hemû kurdan bi hev re lê da û ji nav lêvên hemû kurdan dirûşma, ‘Yek e yek e yek e, gelê kurd yek e’ bû dirûşma herî berz.

Rêbaza dagirkeriyê ya ‘parçe bike, bi rê ve bibe’ ji ber encamgirtina demdirêj, xisara zêde veguhezî ‘bi hev bide kuştin, lawaz bike û jê bixwe’. Ev rêbaz dijminên li hemberî berjewendiyên hêzên kapîtalîst kêmtir û lawaztir dike. Herwiha ne aliyekî herdu aliyan dike bendeyên serdestan. Rêya jêxwarina wan kurttir û hêsantir jî dike. Hêzên zordest bi şerê Iraq û Afganistanê têkçûyîna rêbaza berê ‘parçe bike, bi rê ve bibe’ dît û stratejiyeke dagirkirinê ya nû afirand.

 

Pîroz e Azadiya Welat

War Botan

19 Çile 2026, 11:06•

1 deqe xwendin

Di tekoşîn û berxwedana demokrasî û azadiyê de bandora çapemeniya azad her tim roleke girîng lîstiye. Li her welatê demokrasî lê tune ye, ji ber bandora şiyarkirina civakê û teşhîrkirina kiryarên şaş ên li dijî rastiya civakê, weşanên azad bûne amûra hejandin an jî rûxandina pergalan. Lewra ji aliyên desthilatdarên zordest ve xebatên çapemeniya azad her tim hatine cirmkirin. Tirkiye jî yek ji wan welatan e ku zordariyê li çapemeniya azad dike. Ji bo fêmkirina rewşa zordestiya dewletê ya li hemberî çapameniya azad û bi taybetî jî çapemeniya, nihêrîna li dîroka rojnameya Azadiya Welat bes e. Lewra Tirkiye hîn jî di mijara azadiya çapameniyê de qada li navneteweyî li dawiya lîsteyan e.

Azadiya Welat û bandora wê

Dijmin dijmin e, lê em çi ne?

 

14 ÇILE 2026 - 10:29

War Botan

Bila kes nekeve xewariyê, şer didome û dê bidome. Armanc ne tenê taxên Eşrefiye û Şêxmexsûd e, armanc bi piştevaniya hêzên qirêj û berjewendparêz vîn û hêviyên kurdan şikandin e. Dema hêvî namîne her tişt tê wendakirin. Divê em rê nedin hêz û vîna me bê şikandin. Çi ji kê tê, bêyî hizirîna partî, ol û êlan, roja kirin û pêkanîna wê ye. Roj roja rûmeta xwe parastinê ye. Bila kes tu gotinên hirde wirde neke, gotinê buhayê xwe nîn e li vê bazarê, lewra mirinê li welat kulav radaye. Dijmin dizane ew dijmin e û dijminatiya xwe dike, lê bersiva pirsa em kî ne û çi dikin ji bo me çiye?

Giyana Ziman û Kurtkirina Peyvan-War BOTAN

 

Her zîman weke gîyaneweran zindî ye û dema cihê jîna giyaneweran xera dibin êdî nikarîn li wir bijîn ango jiyana xwe ji dest didin. Her wisa dizê û ser xwe ve zêde jî dike. Dema tiştekî nû tê afirandin, bivê nevê divê bê binavkirin û bi vî awayî bi xwe re navekî diafirîne. Ji ber  ziman xwedî giyan e, weke her giyanewerî/ê dema çêdibe/tê cîhanê heyama zarokatiyê, kamilbûnê, pîrbûnê û mirinê dikeve pêşiyê. Ji her zimanî re ev serdemên wiha, ne weke hev dirêj an jî kurt in. Her ziman li gorî hişmendî û temenê civaka ew afirandî wan heyaman kurt an jî dirêj dijî.

Zimanên xurt dikarin di derfetên heyî de, li gorî dem û hewcedariyên xwe biguherin. Carinan bi zanebûn û zêdetîr jî bêyî haya mirovan jê hebe diguherin an jî kurt dibin. Guherîn dibe ku erênî be dibe ku jî neyînî. Tişta başî yan jî nebaşiya guherînê diyar dike, hiş û têgihaştina civaka karênerên ziman e.

Hişê çêkirî/AI û rastiya jiyanê

Hişê çêkirî/AI û rastiya jiyanê

15 MIJDAR 2025 - 08:00

War Botan

 Hişê çêkirî (Artificial Intelligence – AI) di jiyana me ya rojane de roleke mezin dilîze. Ji asîstanên dengî yên mîna Sîrî û Alexa bigire heta chatbotên mîna ChatGPT û Grok, ev teknolojî di warê agahdarî, alîkarî û sohbetê de gelek sûdewer in. Lê belê, tevî pêşketinên mezin, hişê çêkirî/AI hîn jî bi pirsgirêkên micid ên weke hevnegirtina mantiqî û şaşiyên di bersiv û sohbetan de rû bi rû dimîne. Armanca vê gotarê ew e ku em bizanibin bê ka AI çawa dixebite û çima car caran şaşiyan dike, da ku em bikaribin bi awayekî baştir pê re têkiliyê deynin û sûdê jê werbigirin.

Asta Zanistî de pêşketina zimanê Kurdî

 

ZANISTÊ DE PÊŞKETINA ZIMANÊ KURDÎ

Standartîzekirina ziman ji bo yekrêziyê, kareke gelek girîng e. Dema ev yekrêzî li qadên navnetewî be, ev girîngî bi bihayê zêr û diran tê pîvan. Ser re jî dema ev xebat ji bo zimaneke neteweyeke ne azad, erdnîgarî li bin simên hespên dijminan bên perçiqandin û li qada navneteweyî ne xwedî maf be êdî biha bi zêr û zîvan jî nayê pîvan, tenê bi dîrokbûnê tê xelatkirin. Jixwe xelat û dîyariya herî mezin jî dîrok dide wan kesên van karan dike.

REXNE Û RÊXNE

Rexne, ji bo kêmasîyeke bê sererastkirin bi şêwaz û rêbazên çêker ramanên xwe bilêvkirin e.Rêxne: Ji bo tişteke piraniya wê baş bes hineke kêmasiyên wê yên biçûk heyîn, wekî tu başiya wî kar û kiryarî neyî, ji roxandinê re piştlêvkirina gû û paşê ji devê xwe rijandina rêxê ye.

Cudahiya di navbera wan herdu têgehan de qasî şewqeya “^” li serê tîpa “e” yê ye!

Wey Dinyayê (Helbest)

WEY DINYAYÊ

Wey dinyayê wey dinyayê

Pûçê ji kesê re nemayê

Heçî hate mal radayê

Dema barkir ar berdayê

 

Wey dinyayê tu pir xweş î

Ranawestî her dimeş î

Gelek jarî hind tamxweşî

Ji emrî re hespê reş î

 

Wey dinyayê gelek pîr î

Hatin û çûn gelek mîrî

Hinek kenîn hinek girî

Dîsa tifala l’ber şîr î

 

Emrê ciwan lehî rabû

Xem li piştê tev siwar bû

Tam lê nema ez jê sarbû

Kalîşk tehil nav hinar bû

Wey dinyayê hayê hayê

War jî kon xwe  vedayê

Dike gazî hewar nayê

Ew jî diçe li ber bayê

 

23.08.2022/WAN

Alfabeya Kurdî ya Kevin

 Alfabeya Masî Soratî yek ji alfabeyên kevnareye ku ji aliyê kurdan ve hatiye bikaranîn. Ev alfabe xwediyê 37 tîpan bû. Ibn Wehşiye di berhema xwe ya bi navê Şûq el-mistiham fî me'irifet rimûz el-aqlam (bi îngilîzî An Explanation of Ancient Alphabets and Hieroglyphics) de ku di sala 241ê koçî / 855ê zayînî de ji bo Evdilmelîkê Merwannivîsiye, dibêje: 

Alfabeya Masî Soratî (ji pirtûka Ibn Wehşiye)

Ne pirs e, çêtir e!

(Bîranîna Mamoseya Hêja Gulistan)

 Silav mamoste War.

Saxiya canê te,hima ji adetê ez ê bibêjim başim

Tu çawayî ?

Ez jî ne kêmî! cenabê we baş im.

Ji çemê xem, kul û mijûlahîyên dinê re aş im

Lê nizanim li kû û çawe vereşim

Min got heye Xwedê keyfê ji mamostê bidoşim

Lê dinêrim di ber wê de ez gelek haş im

War BOTAN

21.06.2022/Serhed